De branche staat bol van de ontwikkelingen. Zo stelt de opmars van e-commerce andere eisen aan transport en ondervindt het bedrijfsleven uitdagingen in een vrije doorgang door Europa. Dat er nog wel het een en ander beter kan, daar zijn de gasten aan de ronde tafel het over eens.

Een voorbeeld is de inzet van modaliteiten. Europarlementariër Wim van de Camp pleit voor de zogeheten synchromodaliteit, of co-modality, waarbij per transport de meest geschikte vervoerssoort of combinatie wordt gekozen in tegenstelling tot een generieke inzet.

Prijsvorming is echter nog wel een issue aangezien vrachtwagens goedkoper zijn.

Van de Camp: “Momenteel zien we nog duizenden containers aankomen in de haven die met de vrachtauto verder het land in worden vervoerd terwijl een tussenliggende spoorfase in sommige gevallen een betere oplossing kan zijn. Prijsvorming is echter nog wel een issue aangezien vrachtwagens goedkoper zijn maar er valt wel degelijk veel winst te behalen.”

Toch leent de praktijksituatie zich er niet altijd voor, meent Marianne de Winter. Ze is directeur/mede-eigenaar bij De Winter Logistics. “Er moeten bloemen en planten vanuit het westen naar Milaan, maar de trein start pas in Venlo en niet in Rotterdam omdat de aansluitingen met de Betuwelijn nog niet goed zijn.”

“Het kiezen van de beste modaliteit om goederen van A naar B te krijgen is een stap die we moeten maken, maar nog belangrijker wordt het delen van data en samenwerking om de sterke logistieke positie van Nederland vast te houden”, zegt Arthur van Dijk, voorzitter van Transport en Logistiek Nederland.

Data en digitalisering

Data-uitwisseling en digitalisering kunnen de efficiëntie in de sector vergroten. Van de Camp wil zo snel mogelijk naar een paperless transport system en ziet veel kansen in digitalisering van transport en logistiek. “Er kan veel worden bereikt met ITS, Intelligente Transportsystemen.

Maar ook valt te denken aan het tolkastje in vrachtwagens waarmee het mogelijk is om in zeven landen tol af te rekenen, en dat een enorme hoeveelheid data bevat. Tot op heden is privacy echter nog een heet hangijzer in Europa, wat die kansen in de weg staat. Daarnaast onderschat de Nederlandse transportsector de mogelijkheden van data omdat deze zich voornamelijk op kosten richt”, meent hij.

Eén waarin volop informatie wordt gedeeld en er binnen de keten veel samenwerking is.

Jack van der Veen, hoogleraar op de EVO-leerstoel aan Nyenrode Business Universiteit, is van mening dat Europa het privacyvraagstuk dient te vergeten en dat Nederland terugmoet naar een vertrouwensmaatschappij. “Eén waarin volop informatie wordt gedeeld en er binnen de keten veel samenwerking is.

Bang zijn heeft geen zin. Bedrijven die vrezen inwisselbaar te worden door het prijsgeven van hun data moeten zich afvragen of ze niet meer hadden moeten doen om zich te onderscheiden. Databundeling- en uitwisseling biedt namelijk enorme kansen voor de businessmodellen.

Het mkb is dé plek voor innovatie en kan door datakoppeling een nieuwe en betere klantwaarde bereiken. Een goed praktijkvoorbeeld zijn control towers, waar bundeling van verschillende supply chains wordt geregisseerd.”

Toch is het maar de vraag wanneer de sector klaar is voor data-uitwisseling. De Winter schetst de enorme versnippering die er heerst in de transport- en logistiekwereld en zegt: “De vele kleinere bedrijven zijn op dit moment vooral aan het overleven en niet bezig met wat er mogelijk is met hun data en innovaties.” Een gemiste kans wellicht, ook gezien de opmars van e-commerce.

E-commerce

Groeiende volumes die in grootte afnemen stellen andere eisen aan transport en logistiek. Hoewel de sector hier zelf op moet anticiperen en inspelen, is er volgens desprekers tevens een grote rol weggelegd voor Europa om grensoverschrijdende logistiek te faciliteren en de interne markt niet te belemmeren in diens ontwikkeling.

“Er moet verbinding zijn binnen Europa maar de EU is een puzzel met 28 stukjes die steeds slechter passen. Nog steeds is er in hoge mate sprake van nationale regelgeving, protectionisme en concurrentie op loonkosten terwijl we een continent moeten blijven van doorstroom met niet te veel regels en verschillende modaliteiten.

Het een moet het ander ondersteunen, er is samenwerking nodig. Hoewel het laatste stuk van de keten meestal niet zichtbaar is liggen daar de kansen. En die kunnen we grijpen als we gemakkelijker door Europa kunnen”, zegt Van Dijk.

De zelfstandigheid van de 28 landen is dodelijk voor e-commerce.

De zelfstandigheid van de 28 landen is dodelijk voor e-commerce, voegt Van de Camp toe. “Binnen de EU wordt niet optimaal samengewerkt, al is het rapport dat de Europese Commissie in mei uitbracht over de digital single market een lichtpuntje. Hieruit bleek onder meer dat de consument vooral bang is voor de kosten van transport.

Commissaris Ansip noemde een voorbeeld van verzendkosten van een pakketje in Europa. Het kost 42 euro om het over de Sontbrug vanaf Malmö naar Kopenhagen te sturen, en 27 euro als datzelfde pakketje van Kopenhagen naar Malmö wordt gestuurd. Het is problematisch dat kosten en regelgeving van transport en logistiek nog zo verschillen per land.”

Harmonisatie

Harmonisatie en standaardisatie lijken hiervoor de oplossing. Wet- en regelgeving dienen te worden aangepast, al kunnen factoren als belastingregimes en loonkosten roet in het eten gooien. “Het punt is daarnaast dat ook in Nederland steden onderling enorm kunnen verschillen. Denk bijvoorbeeld aan de uiteenlopende venstertijden die gemeenten hanteren”, zegt Van Dijk.

Van de Camp signaleert dat de crisis dermate zijn weerslag heeft gehad op de sector, dat deze zich sinds 2008 meer en meer heeft teruggetrokken. Hoewel Nederland zich sterk maakt voor de inzet van bijvoorbeeld eco-combi’s, is er nog lang geen Europese instemming over de inzet van deze lange zware vrachtvoertuigen.

Deze voertuigen besparen brandstofkosten, maar kunnen nog niet de grens over kunnen naar België en Duitsland. Alle neuzen dezelfde kant op krijgen is een uitdaging, zeker wanneer bepaalde lidstaten niet kunnen of willen voldoen aan regelgeving. Van Dijk: “Toch moeten we optrekken met andere landen en bestaan er onder meer initiatieven met de Duitsers en Fransen voor standaardisatie van vrachtbrieven.”

Bedrijfsleven

Hoewel de blik is gericht op Europa, ligt er ook een taak voor het nationale bedrijfsleven zelf. Al is het volgens Van de Camp té simpel gedacht dat het gewoon meer moet investeren om de eigen toekomst veilig te stellen. Hij betracht voorzichtigheid aangezien de marges nog klein zijn en veel bedrijven bedrijfseconomisch niet in staat zijn te investeren.

We moeten een slag maken naar naadloze aansluiting in de ketens.

Als die mogelijkheid er wel is, en innovatie wordt geïnitieerd is echter wel van belang dat de eindgebruiker zich hieraan committeert. De Winter merkt dat bij veel bedrijven die innoveren medewerkers dit lastig vinden aangezien ze vaak niet houden van de invloed van veranderingen op hun baan.

Van Dijk onderschrijft dit. “Als het gaat over een vernieuwing zoals platooning (waarbij vrachtwagens in een konvooi rijden en via wifi onderling zijn verbonden, red.) denkt men al snel “de chauffeur verdwijnt” maar bedenk wel dat met stijgende volumes een dergelijke innovatie noodzakelijk is. We moeten een slag maken naar naadloze aansluiting in de ketens.”